Xuất huyết dịch kính – Bệnh lý võng mạc có nguy cơ gây suy giảm thị lực nghiêm trọng

Dịch kính là gì 

Dịch kính là một chất dung dịch keo, chiếm khoảng 80% thể tích quả cầu của mắt. Nó được tạo thành chủ yếu từ nước cùng với collagen và axit hyaluronic. Bên ngoài được làm bằng các sợi mảnh được gắn vào võng mạc ở phía sau và vào mặt sau của thủy tinh thể ở phía trước. Dịch kính được nuôi dưỡng bởi các mạch máu của võng mạc. 

Xuất huyết dịch kính là gì 

Xuất huyết dịch kính là sự thoát mạch hoặc rò rỉ máu vào các khu vực trong và xung quanh dịch kính võng mạc. Thủy dịch là chất gel trong suốt lấp đầy không gian giữa thủy tinh thể và võng mạc của mắt. Nhiều tình trạng khác nhau có thể dẫn đến việc máu bị rò rỉ vào dịch kính, có thể gây suy giảm thị lực, hiện tượng ruồi bay và rối loạn ánh sáng.  

Triệu chứng khi bị xuất huyết dịch kính 

Xuất huyết dịch kính có thể gây ra các vấn đề về thị lực sau: 

• Các đốm đen, đốm nổi hoặc chớp sáng 
• Mắt nổi váng, nhìn như có mạng nhện trong mắt 
• Mắt mờ hoặc thấy màn sương 
• Bóng đổ 
• Nhìn thấy màu đỏ 
• Mất thị lực 

Các vấn đề về thị lực có thể tồi tệ hơn vào buổi sáng. Sau một đêm, máu trong mắt người bệnh đọng lại ở phía sau mắt, che lên võng mạc và điểm vàng gây ra hiện tượng suy giảm thị lực nghiêm trọng. 

Bệnh thường chỉ ảnh hưởng đến một bên mắt, tuy nhiên cả hai mắt đều có khả năng bị ảnh hưởng. 

Nguyên nhân của bệnh xuất huyết dịch kính là gì? 

Các nguyên nhân phổ biến nhất, chiếm khoảng 90% tổng số các trường hợp xuất huyết dịch kính đó là: 

• Tăng sinh các mạch máu bất thường hình thành khi bệnh võng mạc đái tháo đường tiến triển.  
• Chảy máu do rách võng mạc gây ra bởi bong dịch kính. Tắc tĩnh mạch võng mạc cũng là nguyên nhân gây xuất huyết dịch kính. 
• Chấn thương mắt (nguyên nhân phổ biến nhất ở người trẻ tuổi). 

Chảy máu bên trong mắt có thể do: 

Các mạch máu phát triển bất thường do phần sau của mắt bị thiếu oxy. Những mạch máu này rất dễ vỡ và rò rỉ vào khoang mắt. Nguyên nhân của sự phát triển bất thường này có thể xảy ra bao gồm: 

• Bệnh mắt do tiểu đường (nguyên nhân phổ biến nhất). 
• Thoái hóa điểm vàng. 
• Tắc tĩnh mạch võng mạc. 
• Bệnh võng mạc với bệnh hồng cầu hình liềm. 
• Tổn thương phía sau của mắt ở trẻ sinh non được thở oxy trong các đơn vị chăm sóc đặc biệt dành cho trẻ sơ sinh. 

Các mạch máu bị tổn thương có thể là do: 

• Bong dịch kính sau, thường do rách võng mạc. 
• Phình động mạch võng mạc – các mạch máu sưng lên trên võng mạc, thường liên quan đến bệnh huyết áp cao, xơ vữa động mạch và thói quen hút thuốc. 
• Chấn thương cùn – chấn thương vật lý đối với một bộ phận cơ thể. Chấn thương cùn làm mắt đột ngột chịu sức nén. Ví dụ như bị bóng quần bắn vào mắt. 
• Chấn thương xuyên thấu hay chấn thương thâm nhập – điều này sẽ gây chảy máu khắp mắt.  
• Xuất huyết dưới nhện, có thể làm tăng áp lực trong các tĩnh mạch ở võng mạc, gây ra chảy máu. Xuất huyết dưới màng nhện là một thể đột quỵ chảy máu não và là một cấp cứu thần kinh với tỷ lệ tàn phế và tử vong cao. 
• Phẫu thuật mắt, đặc biệt nếu có liên quan đến bên trong mắt. 

Máu từ phía sau võng mạc chảy vào khoang mắt. Đây là nguyên nhân ít phổ biến nhất của xuất huyết dịch kính. Hiện tượng này có thể do: 

• Khối u phía sau mắt (hiếm gặp khối u mắt. Loại phổ biến nhất là u ác tính ở mắt). 
• Các mạch máu mới dễ vỡ phía sau võng mạc. 

Bong dịch kính sau thường xảy ra ở độ tuổi từ 60 đến 80. Hiện tượng này xảy ra khi dịch kính bị kéo ra khỏi võng mạc ở phía sau. Điều này có thể xảy ra khá đột ngột vì dịch kính có xu hướng co lại theo tuổi tác. Thông thường bệnh không có triệu chứng. 

Hầu hết các bệnh nhân xuất hiện tình trạng bong dịch kính sau ở độ tuổi 60 trở lên nhưng không bị xuất huyết dịch kính đáng kể. Tuy nhiên, hiện tượng ruồi bay xuất hiện là rất phổ biến, chúng có thể là do những vết máu li ti. 

Ai có khả năng mắc bệnh xuất huyết dịch kính võng mạc? 

Nguyên nhân phổ biến nhất của xuất huyết dịch kính võng mạc là do bệnh võng mạc đái tháo đường, chủ yếu gặp ở người cao tuổi. Các nguyên nhân phổ biến khác của xuất huyết dịch kính cũng có xu hướng xảy ra ở người trên 60 tuổi, ngoại trừ chấn thương mắt, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. 

Phác đồ điều trị xuất huyết dịch kính 

Hầu hết các bệnh nhân đều có thể tự khỏi mà không cần điều trị. Bệnh nhân sẽ được các bác sĩ sẽ theo dõi để phát hiện những thay đổi. Tuy nhiên, một số bệnh nhân khác sẽ cần được điều trị từ nguyên nhân cơ bản ban đầu gây ra hiện tượng xuất huyết dịch kính. 

Một số bệnh nhân có tiến triển bệnh nặng có thể cần can thiệp phẫu thuật loại bỏ dịch kính (Vitrectomy) để loại bỏ hiện tượng xuất huyết dịch kính. 

Phương pháp phẫu thuật: 

• Thực hiện một vết cắt ở lớp ngoài của mắt. 
• Cắt qua phần màng cứng của mắt 
• Loại bỏ dịch kính bằng kim. 
• Loại bỏ bất kỳ mô sẹo hoặc mảnh vụn trong mắt. 

Cách phòng ngừa xuất huyết dịch kính võng mạc 

Phòng ngừa xuất huyết dịch kính bao gồm việc ngăn ngừa các nguyên nhân cơ bản như: 

• Chăm sóc mắt cẩn thận và thường xuyên nếu có tiểu sử bệnh mắt do tiểu đường và huyết áp cao. Loại bỏ thói quen hút thuốc ở người bệnh. 
• Bảo vệ mắt khỏi chấn thương trong các hoạt động thể thao hay công việc có nguy cơ cao gây tổn thương mắt như chơi bóng quần, hoặc công việc có liên quan đến sử dụng búa, mài… 

—————- ***—————- 

Bệnh viện Mắt Hà Nội 2 là cơ sở y tế đạt chuẩn quốc tế, với chất lượng toàn diện về cả chuyên môn và dịch vụ. Để được tư vấn và hỗ trợ trực tiếp các bệnh về dịch kính võng mạc, vui lòng liên hệ HOTLINE 1900 27 7227 hoặc đăng ký qua fanpage của bệnh viện.